Giấc ngủ cho con
   
Khẩn

Ngủ an toàn — kiểm ngay

Sáu điều kiểm trong một phút, trước giấc đầu tiên của con.

Đang phân vân thì làm thế này: đặt con nằm ngửa, trên mặt phẳng cứng và phẳng, trong một chỗ trống không có gì khác. Ba việc đó đúng thì chưa bao giờ sai.


Sáu điều kiểm mỗi lần con ngủ

1 · Nằm ngửa
  • Mọi giấc, mọi lúc, tới 12 thángkhông nằm sấp, không nằm nghiêng, kể cả khi con có vẻ ngủ ngon hơn ở tư thế đó
  • Con trớ sữa cũng vẫn nằm ngửanằm ngửa không làm con sặc. Đây là chỗ nhiều người hiểu ngược
  • Nói lại với mọi người từng trông conchỉ một lần đặt sấp cũng là một lần rủi ro
2 · Mặt phẳng cứng và phẳng
  • Nệm cũi cứng, phẳng, khít thànhnhét không quá hai ngón tay giữa nệm và thành. Ga chun căng, không nhăn
  • Không giường người lớn, không nệm nghiêng, không kê cao đầu, không ghế lười
3 · Chỗ ngủ phải trống
  • Không gối, chăn, mền, thú bông, quây chặn, đệm lót thànhdưới 12 tháng, không loại nào, kể cả gối lõm chống bẹt đầu và loại quảng cáo là thoáng khí
  • Ấm bằng túi ngủ đúng độ dày, không ấm bằng chăn
4 · Không ngủ quên cùng con trên sofa hoặc ghế bành
  • Đây là kiểu ngủ nguy hiểm nhất, hơn cả ngủ chung giường
  • Buồn ngủ lúc cho bú thì cho bú trên giường trống, và hẹn chuông trướcdẹp hết gối chăn đồ đạc trước khi bắt đầu
5 · Võng và nôi điện — không dùng cho giấc ngủ
  • Không võng, nôi điện đang lắc, ghế rung, ghế ngồi xe tháo khỏi xe, xe đẩy ngảcho mọi giấc ngủ

    Vì saoở mặt cong hoặc nghiêng, đầu con gập về trước và đường thở bị chặn. Con chưa đủ sức tự nhấc đầu lên

  • Con ngủ gật trên ghế xe, xe đẩy hay địu thì chuyển sang mặt phẳng cứng ngay khi về tới nhà
  • Võng dùng lúc con thức, có người ngồi canh, thì đượccấm cho ngủ, không cấm cái võng
6 · Đừng để con quá nóng
  • Mặc nhiều hơn người lớn đang thấy dễ chịu đúng một lớpkhông hơn
  • Sờ gáy hoặc ngực con để kiểmấm và khô là đúng · ẩm mồ hôi là đang nóng. Không sờ bàn tay bàn chân
  • Không đội mũ, không trùm đầu khi ngủ trong nhà

Gọi bác sĩ ngay, không chờ sáng

  • Thở khó, thở rút lõm ngực, thở rít, hoặc ngừng thở dù chỉ vài giây
  • Môi hoặc đầu ngón tay tím lại
  • Mềm nhũn, gọi không phản ứng, khó đánh thức bất thường
  • Sốt ở trẻ dưới 3 tháng — bất kể bao nhiêu độ

Ghi số điện thoại bác sĩ và bệnh viện gần nhất lên trang này trước ngày sinh. Lúc 3 giờ sáng không ai tra cứu được.

Cơ sở
  • Nằm ngửa · mặt phẳng cứng · chỗ trống · không quá nóng · không ngủ quên trên sofa — đều là yếu tố nguy cơ đã xác định. Phần chắc nhất cả mục
  • Võng và nôi điện — không có thử nghiệm, mà là ca tử vong đã ghi nhận cộng cơ chế giải thích được
  • Danh sách gọi bác sĩ là dấu hiệu chung, không phải chẩn đoán
Chương 01

Nền móng

Bố giữ điều kiện ngủ — con tự vào giấc. Ba trụ và hai bảng ranh giới cứng.

Nguyên tắc bao trùm

Bốn dòng chạy suốt bảy chương sau
  • Không ai ép ngủ đượcchỉ dựng được điều kiện rồi đứng ra
  • Bố quyết điều kiệngiờ lên giường, chỗ ngủ, ánh sáng, nhiệt độ, thứ tự các việc trước khi ngủ
  • Con quyết lúc nó chìm vào giấcvà ngủ sâu bao lâu
  • Lấn sang phần của con là phádỗ tới khi con ngủ hẳn rồi mới đặt xuống, đêm nào cũng vậy, là làm hộ con việc con phải tự học
Việc bố làm, để con học được
  • Làm y hệt một thứ tự, mỗi đêmcon chưa xem được đồng hồ, con đọc giờ ngủ bằng chuỗi việc lặp lại
  • Đặt con xuống lúc con còn thứcthứ có mặt lúc con chìm vào giấc là thứ con tìm lại lúc hai giờ sáng
  • Nói ít, giọng đều, một câu chào đêm giống nhau mỗi đêm

    Ví dụ"Ngủ ngon. Bố ở ngoài."

    Đừng nói"Ngủ đi mà, bố xin con" · "Sao mãi không ngủ vậy"

  • Hôm nào hỏng thì hôm sau làm lại đúng như cũđổi cách sau hai đêm xấu là xoá hết phần đã làm

Nền dưới ba trụ là người trực đêm. Ba trụ dưới đây chỉ dựng được nếu người trực đêm còn ngủ được. Chia ca trực, ca ngủ và luật an toàn ở chương 06 — nhưng chốt trước ngày dự sinh, danh sách ở chương 02.


Ba trụ đổi nghĩa theo tuổi — đọc bảng này trước

Giai đoạnBa trụ nghĩa là gì ở đâyThứ không làm ở đây
0–3 tháng
  • Chỉ ba việc: ngủ an toàn, cho bú đủ, giữ cho bố mẹ không gục
  • Con dậy nhiều lần trong đêm là đúng, không phải hỏng
Không có chuyện tập ngủ ở đây. Không bảng giờ, không để con khóc
4–12 thángNhịp ngày hình thành. Trụ 2 và trụ 3 mới bắt đầu có nghĩaKhông đòi con ngủ suốt đêm không dậy
1–3 tuổi
  • Chống đối giờ ngủ, sợ tối, ra khỏi giường, bỏ giấc trưa
  • Trụ 1 quay lại thành việc chính
Không thương lượng lại nếp mỗi đêm

Trụ 1 · CON THẤY AN TOÀN

Giường không phải chỗ tranh chấp. Một đứa trẻ đang căng thì không chìm vào giấc được, và càng cố dỗ thì càng tỉnh.

Bố làm
  • Chỗ ngủ giống nhau mỗi đêmcùng cũi, cùng vị trí trong phòng, cùng độ tối
  • Đáp ứng con dưới bốn tháng ngay, không do dựở tuổi này đáp ứng nhanh không làm con bám hơn
  • Chào đêm rồi rời đi thậtra vào ba lần dạy con rằng gọi đủ to thì bố sẽ ở lại

    Ví dụ"Bố ra ngoài. Bố ở gần đây."

  • Sợ tối thì để đèn mờ, không bắt con chịu tối

    Đừng nói"Có gì đâu mà sợ" · "Con trai gì sợ tối"

Bố không làm
  • Không dùng giường hay giấc ngủ làm hình phạtmột lần thôi là phòng ngủ đổi nghĩa, và nghĩa đó ở lại rất lâu

    Đừng nói"Không ngoan thì đi ngủ ngay"

  • Không doạdoạ bỏ đi, doạ ma, doạ khoá cửa. Được một đêm, mất vài tháng sợ tối
  • Không giữ con nằm bằng sức, không quát trong đêmthấy mình sắp quát thì đặt con xuống chỗ an toàn, ra ngoài đứng một phút
  • Không đổi luật giữa đêmba giờ sáng thì người mệt nhất trong nhà đang là người quyết

Ông bà trông cháu

  • Ba việc an toàn không thương lượng — nằm ngửa · mặt phẳng cứng · không võng, không nôi điện lúc ngủ
  • Còn lại nhắm vào nếp hằng ngày, bỏ qua các lần lẻ — một buổi trưa ông ru trên tay không phá được gì
  • Không sửa lưng giữa lúc đang dỗ — chờ con ngủ rồi nói. Cách nói ở chương 02
Cơ sở
  • Phần an toàn — nằm ngửa, mặt phẳng cứng, chung phòng không chung giường: bằng chứng chắc nhất cả mục
  • "Đáp ứng nhanh dưới 4 tháng không làm con bám hơn" — suy luận từ nghiên cứu gắn bó, không phải thử nghiệm về giấc ngủ
  • "Đừng doạ, đừng dùng giường làm hình phạt" — lựa chọn giá trị của nhà mình

Trụ 2 · CON BUỒN NGỦ ĐÚNG LÚC

Con có sẵn tín hiệu buồn ngủ. Việc của bố là đặt giờ lên giường trùng với nó.

Bố làm
  • Kéo màn ngay sau khi con thức buổi sángánh sáng buổi sáng quyết định giờ con buồn ngủ tối nay
  • Giờ thức buổi sáng cố định, kể cả sau đêm xấubù bằng giấc ngày, không bù bằng giờ dậy
  • Đặt xuống theo dấu hiệu buồn ngủ, không theo đồng hồ người lớnngáp, mắt lờ đờ, người chậm lại
  • Con nằm mãi không ngủ thì tắt đèn muộn lại, không sớm hơncách ít nước mắt nhất, chi tiết ở chương 04
  • Giờ cuối trước khi ngủ thì hạ đèn, tắt màn hình, hạ tiếngcả nhà, không chỉ phòng con
Bố không làm
  • Không để con quá mệt rồi mới đặtquá mệt thì khó vào giấc hơn, ngủ ngắn hơn, dậy sớm hơn
  • Không cho màn hình trong giờ trước khi ngủ, và không có màn hình trong phòng ngủ
  • Không đổi giờ ngủ theo ngàymột đêm lệch hai giờ thì mất vài ngày để về lại nếp
  • Không đánh giá một đêm rồi đổi cả hệ thốngnhìn theo tuần
Cơ sở
  • Hai thứ điều khiển giấc ngủ — thời gian thức tích lại, và đồng hồ sinh học chỉnh bằng ánh sáng. Bằng chứng sinh lý chắc
  • Tắt đèn muộn lại cho khớp giờ con thật sự ngủ, rồi kéo sớm dần — có thử nghiệm đối chứng, ít nước mắt nhất
  • Nghiên cứu Mindell, 29.287 trẻ, 17 nước, có Việt Nam — Nhật thấp nhất 11,6 giờ, New Zealand cao nhất 13,3 giờ. Nhóm châu Á ngủ muộn và ít hơn
  • Nên lấy nghi thức của Nhật, không lấy giờ của Nhật. Độ chắc: nghiên cứu đó đo bằng lời kể của bố mẹ

Trụ 3 · CON TỰ VÀO GIẤC

Con chìm vào giấc bằng thứ nó có sẵn bên mình, không bằng thứ bố phải mang tới. Trụ này chỉ bắt đầu từ khoảng bốn tháng.

Bố làm
  • Đặt xuống lúc buồn ngủ, chưa ngủ hẳnngày một cữ cũng được, cữ nào dễ nhất thì làm cữ đó
  • Để con tự loay hoay một chút trước khi vàođếm chậm tới sáu mươi. Khóc thật thì vào, ọ ẹ thì chờ
  • Kết thúc nghi thức ở đúng chỗ con sẽ ngủcon thức giấc ở đâu thì cần thấy y nguyên chỗ nó đã chìm vào giấc
  • Rút dần phần của bố, mỗi vài đêm một bước nhỏtừ bế sang vỗ, từ vỗ sang bàn tay đặt yên, từ đặt yên sang ngồi cạnh
  • Chọn một cách rồi giữ ít nhất hai tuầnbảng so sánh ở chương 04, chọn theo thứ nhà mình chịu được
Bố không làm
  • Không lấy việc dỗ tới lúc ngủ hẳn làm cách duy nhất, sau bốn thángkhông phải vì nó sai, mà vì đêm nào con cũng sẽ cần đúng thứ đó, ba bốn lần. Dưới bốn tháng thì làm thoải mái
  • Không ra vào thất thườngvào ngẫu nhiên là kiểu dạy con kiên trì gọi lâu nhất
  • Không tập ngủ trước bốn tháng, và không tập trong tuần con bệnh, mọc răng, hay đổi nhà
  • Không tự cho con dùng siro, men, trà thảo mộc hay thuốc để dễ ngủ khi chưa hỏi bác sĩ
Cơ sở
  • Có thử nghiệm đối chứng từ 6 tháng, theo dõi tới 12 tháng không tìm thấy tác hại lên stress hay gắn bó
  • Nhưng: phần lớn nghiên cứu đo bằng lời kể của bố mẹ, và khác biệt dài hạn giữa các cách là nhỏ
  • Cơ chế "thứ có mặt lúc con chìm vào giấc là thứ con tìm lại lúc nửa đêm" — được chấp nhận rộng, chưa đo trực tiếp
  • Nên chương 04 trình bày các cách để nhà mình chọn, không chọn hộ

Nền dưới ba trụ · Người trực đêm

Ba dòng của chương 06 kéo lên đây
  • Chia ca đêm theo sức, không chia đôi cho công bằngthứ phải bảo vệ là một ca ngủ liền một mạch, không ai được gọi cho người khó vào giấc
  • Người hay chóng mặt có luật cứng trong đêmđèn mờ bật sẵn · ngồi dậy đếm tới 10 rồi mới đứng · đứng yên đếm tới 5 rồi mới đi · không bế con khi vừa đứng lên
  • Thiếu ngủ kéo dài là chuyện phải báo bác sĩ, không phải chuyện gắng thêmngưỡng ở chương 06, chốt trước ngày dự sinh
Cơ sở
  • Mục này không đưa lời khuyên y khoa về tiền đình, lo âu, trầm cảm — phần làm được là hậu cần trong nhà
  • Giấc bị cắt vụn hại hơn giấc ngắn nhưng liền — chỗ này chắc
  • Ai ngủ ca nào là lựa chọn của nhà mình

Bốn loại phản ứng khi con không ngủ

LoạiLà gìDùng khi nào
Đáp ứng ngayBế, cho bú, kiểm tra tã và nhiệt độMặc định dưới 4 tháng. Và mọi tuổi khi có dấu hiệu bệnh, đau, sốt
Chờ một chútĐứng ngoài, đếm chậm tới sáu mươi. Ọ ẹ là con chuyển giấcMặc định sau 4 tháng. Phần lớn các lần là loại này
Ranh giớiMột câu bình thản, lặp lại nguyên văn, rồi thôiTừ khoảng 2 tuổi
Ép ngủGiữ con nằm bằng sức, quát, doạLoại khỏi hệ thống

Ranh giới cứng

Con không được

Hành viTừ tuổiCâu bố nói
Cầm màn hình trên giường, hoặc màn hình bật trong phòng ngủ1"Phòng ngủ nhà mình không có màn hình."
Trì hoãn giờ ngủ bằng chuỗi yêu cầu — thêm nước, thêm truyện, thêm một lần đi vệ sinh2"Nước để sẵn đây rồi. Truyện đọc xong rồi. Giờ mình ngủ."
Ra khỏi giường sau khi đã chào đêm2"Con về giường." — dắt về, không nói thêm câu nào
Đòi bố nằm cùng tới lúc ngủ hẳn, mỗi đêm2,5"Bố ngồi đây năm phút rồi bố ra. Mai bố cũng ngồi năm phút."
Làm ồn, bật đèn lớn lúc người nhà đang ngủ3"Có người đang ngủ. Con đi nhẹ, nói nhỏ."
Vào phòng bố mẹ buổi sáng trước giờ đã hẹn3"Đèn còn đỏ thì con chơi một mình."

Bố mẹ không được

Hành viVì sao
Cho con ngủ ở chỗ không phải mặt phẳng cứng — võng, nôi điện, ghế ngồi xe, xe đẩy ngả, gối chèn
Ngủ quên cùng con trên sofa hoặc ghế bànhKiểu ngủ chung nguy hiểm nhất
Đắp chăn, kê gối, đặt thú bông, quây chặn cũi trước 12 thángCũi phải trống. Ấm bằng túi ngủ
Mặc quá nhiều lớp, trùm kín đầu, hoặc để phòng nóngQuá nóng là một yếu tố nguy cơ
  • Cho con nằm sấp khi con chưa tự lật được
  • quấn tiếp khi con đã bắt đầu lật
  • Nằm ngửa cho mọi giấc
  • Quấn mà lật úp thì không tự lật ngửa lại được
  • Lấy việc dỗ tới lúc con ngủ hẳn làm cách duy nhất, sau 4 tháng
  • tập ngủ trước 4 tháng
Một bên thì đêm nào cũng cần đúng thứ đó; một bên thì con chưa có nhịp để tập theo
Dùng giường hoặc giấc ngủ làm hình phạt · doạ để con ngủPhòng ngủ đổi nghĩa sau một lần, và nghĩa đó ở lại rất lâu
Đổi luật giữa đêmLúc 3 giờ sáng, người mệt nhất trong nhà đang là người ra quyết định
Chia ca đêm kiểu chia đôi cho công bằng, khi một người khó vào giấc
  • Cả hai cùng ngủ vụn thì không ai còn trực được
  • Chương 06
Bật dậy nhanh rồi bế con ngay khi vừa đứng lên
  • Chóng mặt lúc đang có con trong tay
  • Ngồi đếm tới 10, đứng đếm tới 5
Gắng thêm nhiều đêm liền mà không nói với ai, không đổi ca, không báo bác sĩ
  • Đây là chuyện phải báo, không phải chuyện chịu
  • Chương 06
Tự cho con dùng siro, men, trà thảo mộc, thuốc để dễ ngủ khi chưa hỏi bác sĩ
  • Gốc nằm ở nhịp ngày và điều kiện phòng
  • Không dùng melatonin cho trẻ nhỏ khi bác sĩ chưa kê
So giấc ngủ của con với con nhà khác hoặc với video trên mạngKhoảng bình thường rất rộng. Con dậy đêm ở tuổi nhỏ là đúng

Bảng trên bắt đầu từ 1 tuổi — dưới 1 tuổi con không có ranh giới nào, dưới 4 tháng con không làm gì sai được cả. Sáu hàng cuối bảng dưới là về bố mẹ, không về con: giấc ngủ của người trực đêm là điều kiện vận hành, không phải phần thưởng nếu còn dư thời gian.

Chương 02

Trước khi con ra đời

Phòng, cũi, điều hoà, đồ phải mua, chia ca đêm, và một câu nói với ông bà.

Chương này làm xong khi con chưa ra đời. Sau ngày sinh thì không ai còn đầu óc để quyết mấy việc dưới đây, và mọi quyết định lúc 3 giờ sáng đều là quyết định tồi. Đọc mục ⚠ Ngủ an toàn trước chương này.

Ô ghim · CHỐT TRƯỚC NGÀY DỰ SINH

Năm quyết định. Viết ra giấy, không giữ trong đầu.

#Quyết địnhChốt ở đâu
1
  • Ai ngủ ca nào, đổi ca lúc mấy giờ — trong ca ngủ thì tuyệt đối không bị gọi
  • Viết ra giấy, dán tủ lạnh
Mục D
2Cũi kê phía nào của giường — phía người đang trực, không phải phía người đang ngủMục A
3Ngưỡng đổi ca, và ngưỡng báo bác sĩ — con số cụ thể, xin bác sĩ ghi giúp từ bây giờMục D · chương 06
4Nói gì với ông bà, ai nói — kèm đêm nào ông bà trực tới mấy giờ, và ai lo cơm đi chợ hai tuần đầuMục E
5Ngày dọn về nhà mình — chưa chốt được, nhưng chốt được tới đâu thì ghi tới đóMục A

A · Phòng ngủ & khí hậu

Hai nơi — giai đoạn đầu ở nhà ngoại, rồi dọn về nhà mình

  • Giai đoạn đầu con ngủ ở nhà ngoại, dài bao lâu chưa chốt được — tuỳ sức khoẻ của mẹ sau sinh. Mọi mốc tính theo ngày dọn về, không tính theo số tháng
  • Làm đủ ở nhà ngoại trước ngày sinh — cũi, nệm, ga, túi ngủ, đèn ngủ có công tắc trong tầm tay, mùng chụp, nhiệt–ẩm kế, bàn thay tã cạnh cũi, giỏ đêm
  • Làm ở nhà mình trước ngày dọn về, rồi đổi phòng nhưng không đổi nếp — chỗ kê cũi, lưới chống muỗi, màn che sáng, đèn ngủ thứ hai. Ngày dọn về mang nguyên ga, túi ngủ, thứ tự các việc trước khi ngủ, và giờ giấc
Kê phòng
  • Cũi kê sát cạnh giường, cùng phòng, ba tháng đầu tính từ ngày sinhở cả hai nhà, và kê về phía người đang trực
  • Bàn hoặc khay thay tã trong tầm ba bước từ cũicùng phòng, cùng tầng. Mọi việc trong đêm nằm cùng một tầng
  • Công tắc đèn mờ với tới khi còn đang ngồi trên giườngluật an toàn, không phải tiện nghi
  • Đường từ giường tới cũi tới bàn thay tã trống hoàn toàn, và cũi cách cửa sổ, rèm, dây rèm, ổ cắm một sải taykhông treo gì phía trên cũi. Đi thử đường đó trong bóng tối, chân trần, trước ngày sinh

⚠ Luật cứng trong đêm cho người hay chóng mặt

  • Đèn mờ bật sẵn từ tối, sáng suốt đêm — không mò công tắc, không dùng đèn điện thoại
  • Ngồi dậy ở mép giường, đếm chậm tới 10, rồi mới đứng lên — còn thấy chao thì ngồi đếm tiếp tới 20, chưa đứng
  • Đứng lên rồi đứng yên tại chỗ, đếm tới 5 — hết năm nhịp mà còn chao thì ngồi lại xuống giường
  • Không bế con khi vừa đứng lên — đi tới chỗ con bằng tay không, đứng vững cạnh cũi, rồi mới cúi xuống bế

Đang chóng mặt thì không bế con. Gọi người kia. Con nằm trong cũi khóc thêm hai phút là an toàn — người bế con bị ngã thì không.

ViệcĐặt thế nào
Nóng hay lạnh
  • Phòng 26–28°C, mặc hơn người lớn đúng một lớp, không trùm đầu
  • Con số không phải thước đo cuối — sờ gáy hoặc ngực: ấm khô là đúng, ẩm mồ hôi là đang nóng
  • Không sờ bàn tay bàn chân
  • Mất điện thì mở hé cửa, cởi bớt một lớp, quạt tích điện — hạ nhiệt cho con trước, tính chuyện ngủ sau
Gió và ẩm
  • Điều hoà chếch lên trần, không thổi vào cũi
  • quạt đảo khí cũng không thổi vào con
  • độ ẩm 40–60%
  • nhiệt–ẩm kế đặt ngang tầm cũi, đọc được trong đêm
Muỗi
  • Mùng chụp cho cũi từ đêm đầu tiên
  • lưới cửa sổ
  • dọn nước đọng mỗi tuần. Không đốt nhang hay xịt bình xịt trong phòng kín có con
  • không bôi kem, dầu lên da trẻ sơ sinh khi chưa hỏi bác sĩ
Đèn
  • Đêm: một bóng mờ, vàng ấm, đặt thấp, bật sẵn từ tối, để suốt đêm
  • Thay tã không bật đèn trần
  • Sáng: kéo màn ngay khi con dậy — chương 03
Tiếng ồn trắngNhà mình không dùng — tiếng nền suốt đêm làm người lớn trong phòng khó vào giấc
Cơ sở
  • Quá nóng là yếu tố nguy cơ đã xác định — mọi lời khuyên ở trên nghiêng về mát và ít lớp
  • 26–28°C là khoảng thực dụng cho nhà miền Nam có điều hoà, không phải ngưỡng y khoa
  • Tiếng ồn trắng: bằng chứng yếu và hai chiều — không dùng thì không mất gì cả

B · Cũi

Kiểm bằng tay, không tin lời người bán
  • Nệm cứng và phẳng, khít thành cũinhét không quá hai ngón tay giữa nệm và thành. Ga chun đúng cỡ, căng, mua 3 cái
  • Hạ đáy cũi khi con tự ngồi lên, hạ nấc thấp nhất khi con tự bám đứng. Giấc ngày ngủ cùng chỗ với giấc đêm — để phòng sáng vừa, không tối hẳn, cho tới khoảng 3–4 tháng
Trong cũi không có gì ngoài con, ga, và túi ngủ
  • Không gối, chăn, mền, thú bông, quây chặn, đệm lót thành, gối chèn tư thếdưới 12 tháng
  • Không võng, nôi điện đang lắc, ghế rung, ghế ngồi xe, xe đẩy ngảcho giấc ngủ, dù là giấc ngày. Mục ⚠ đầu mục lục

C · Đồ phải mua

MónVì sao
Đèn ngủ mờ vàng, công tắc trong tầm tay khi đang ngồi trên giườngMua đầu tiên. Là luật an toàn cho người chóng mặt, không phải đồ trang trí
Cũi có thanh chắn, hạ được đáy · nệm cứng khít thành
  • Món chính
  • Mua cùng lúc để thử độ khít tại chỗ
  • Lắp trước, chạy thử trước
Ga chun bọc nệm — 3 cái · tấm lót chống thấmĐêm bị trớ hoặc tràn tã thì đổi ga trong hai phút, không phải giặt gấp
Túi ngủ theo tuổi và độ dàyThay chăn. Phòng máy lạnh miền Nam thường chỉ cần loại mỏng
Bàn hoặc khay thay tã đặt ngay cạnh cũiCắt được mười bước đi trong đêm
Giỏ đêm và bình nước cho người trực
  • Trong giỏ: tã, khăn ướt, một bộ đồ, túi rác, khăn xô
  • Mọi thứ trong tầm một tay, soạn lại mỗi tối
  • Người trực không phải xuống bếp
Nhiệt–ẩm kế ngang tầm cũi · quạt nhỏ đảo khí
  • Để không phải đoán và không phải bật đèn lớn để đọc
  • đều nhiệt trong phòng, không thổi vào con
Mùng chụp cho cũi · lưới chống muỗi cửa sổ
  • Cách chống muỗi an toàn nhất cho trẻ sơ sinh
  • Làm trước ngày sinh
Màn che sáng · đèn pin nhỏ ánh vàngNắng miền Nam lên sớm hơn giờ nhà mình muốn dậy
Trang A4 in sẵn: luật đêm + bảng chia ca
  • Tự in
  • Để ông bà đọc được mà không cần ai giải thích
  • Bản in ở chương 08
Khăn quấn · máy hút ẩm · ghế cho bú
  • Chỉ mua khi cần. Bỏ quấn ngay khi con bắt đầu lật
  • ẩm kế trên 65% kéo dài
  • mẹ bú đêm nhiều

D · Chia ca đêm

Đêm chia làm hai: ca trực và ca ngủ. Người trong ca trực lo hết mọi việc của con. Người trong ca ngủ ngủ liền một mạch, không ai được gọi — kể cả một câu.

Khung giờBốMẹ
19h, rồi 20h30
  • Ăn cơm cùng nhà ngoại
  • lên phòng, tắt đèn lớn, bỏ điện thoại ra khỏi giường
Ăn cơm cùng nhà ngoại
21h tới 3hCa ngủ. Không bị gọi, không nhắn, không nhận việc gìCa trực. Lo hết mọi việc của con
3h tới 9h sángCa trực. Lo hết mọi việc của conCa ngủ. Không bị gọi
Bốn luật của cách chia ca
  • Chia theo sức, không chia cho công bằnghai người ngủ vụn bằng nhau thì hôm sau không còn ai trực được
  • Người khó vào giấc cần một ca liềnmất 60 phút mới vào giấc thì bị gọi một lần là mất cả ca
  • Ca đổi theo tuần, không đổi theo đêmvà không đổi luật giữa đêm
  • Mẹ bú trực tiếp thì ca của bố là mọi việc quanh cữ búbế con dậy, thay tã, ợ hơi, đặt lại. Mẹ chỉ mở mắt đúng đoạn bú

Khung giờ trên là bản nháp. Chốt thật sau bài chạy thử một tuần ở mục F. Và ba tháng đầu con bú đêm nhiều lần là đúng, không phải hỏng — chia ca là để chịu được nó, không phải để chấm dứt nó.

Ngưỡng báo bác sĩ — xin bác sĩ ghi giúp từ bây giờ

Mục này không đưa lời khuyên y khoa và không tự đặt ngưỡng. Mang ba câu này tới buổi khám gần nhất:

  • Mất ngủ mấy đêm liền thì phải báo, thay vì gắng thêm?
  • Dấu hiệu nào của lo âu hoặc trầm cảm là dấu hiệu phải gọi ngay, không chờ lịch khám?
  • Thuốc đang dùng có cần đổi giờ uống khi ca đêm đổi giờ ngủ không?

Ghi câu trả lời vào ô điền ở chương 08. Người đang kiệt sức là người đánh giá tình trạng của chính mình kém nhất — nên con số phải nằm trên giấy từ trước.

Cơ sở
  • Giấc bị cắt vụn hại hơn giấc ngắn nhưng liền — bằng chứng thực nghiệm khá chắc
  • Ai ngủ ca nào, đổi ca mấy giờ — lựa chọn của gia đình, không có nghiên cứu nào nói cách này hơn cách kia
  • Nhà mình chọn cách trên vì nó cho người khó vào giấc đoạn đầu đêm — đoạn nhà yên nhất

E · Nói với ông bà

Giai đoạn đầu nhà mình ở trong nhà ông bà ngoại. Khác hẳn chuyện "nhờ ông bà qua trông": bố là khách trong nhà người ta. Cái ra luật được là những gì liên quan tới con mình.

Cách nói
  • Vợ nói với bố mẹ vợ, không phải bố nóibố đứng cạnh, gật, không nói thêm
  • Ra luật cho con mình, không ra luật cho căn nhàvà xin phép trước khi sửa gì trong phòng
  • Chỉ ba thứ không thương lượng, còn lại nhường hếtnằm ngửa · mặt phẳng cứng · không võng, không nôi điện lúc ngủ
  • Nói lý do y tế một lần, ngắn, rồi thôi. Xin khung giờ cụ thể, và nói rõ giờ nào đừng gọi bố

    Ví dụ"Ba nó bị tiền đình với khó ngủ, bác sĩ dặn phải ngủ đủ một giấc liền. Từ 9 giờ tối tới 3 giờ sáng là ca ngủ của ảnh, ngoại có gì cứ gọi con."

Câu mẫu

  • Phần an toàn: "Có ba thứ bác sĩ dặn tụi con giữ đúng: cháu nằm ngửa, nằm nệm cứng, và không cho ngủ võng hay nôi điện. Còn lại ngoại cứ tự nhiên."
  • Bị góp ý giữa lúc đang dỗ: "Dạ để cháu thử tự ngủ chút xíu đã ngoại." — rồi chuyển chuyện
  • Nhà nội ghé chơi: "Nội ghé tầm 9–11 giờ sáng là cháu tỉnh, chứ chiều là giờ cháu ngủ rồi." · "Cháu đang ngủ, chút cháu dậy con bồng ra cho nội nha."
Bố không làm
  • Không sửa lưng giữa lúc ông bà đang dỗ cháu, và không nhắm vào các lần lẻmột buổi trưa ngoại ru cháu trên tay không phá được gì
  • Không tự đi nói với bố mẹ vợ những chuyện vợ nên nói, và không im lặng chịu đựng rồi bùng một lầnthấy vướng thì nói với vợ trong ngày hôm đó
  • Không giải thích hệ thống cho người chỉ ghé một buổikhách chỉ cần biết giờ nào ghé
Việc nhà khi ở nhà ngoại
  • Bố nhận một phần việc cố định, công khairửa chén tối, đổ rác, đi chợ cuối tuần. Việc ban ngày, không đụng ca ngủ
  • Người đang trong ca ngủ không nhận việc nhà nàokể cả việc mười phút, kể cả khi có khách. Nhà ngoại ăn tối 19h, bố vào ca ngủ 21h: không va nhau, nhưng phải nói trước để sau 21h không ai gọi bố xuống nhà

F · Diễn tập và đếm ngược

Bài tậpLàm gìKiểm cái gì
1 · Đi đường đêm
  • Tắt hết đèn, chỉ để đèn mờ
  • Đi từ giường tới cũi tới bàn thay tã tới nhà vệ sinh, chân trần
Có vấp gì không · có đủ sáng không
2 · Luật tiền đìnhNgồi dậy đếm tới 10, đứng lên, đứng yên đếm tới 5, đi tới cũi, mới cúi xuống bế
  • Đếm tới 10 đã đủ chưa
  • công tắc đèn có với tới lúc đang ngồi không
3 · Chạy thử ca đêm một tuầnTuần 08/11 tới 15/11, hai vợ chồng ngủ đúng khung giờ hai ca đã chốt
  • Bài quan trọng nhất. Người trong ca ngủ có vào giấc được không
  • nếu không thì đổi khung bây giờ, không đổi sau khi sinh

Ngày dự sinh: 15/11. Bảng này ở chương 08 có bản đánh dấu được — tick từng việc, tự lưu, in ra được.

MốcXong trước ngàyViệc
Ngay bây giờ—
  • Chốt khung giờ hai ca
  • hỏi bác sĩ ba câu ở mục D
  • mua cũi và nệm
Còn 6 tuần04/10
  • Lắp cũi ở nhà ngoại
  • lưới chống muỗi
  • màn che sáng
  • đèn ngủ và công tắc đầu giường
Còn 4 tuần18/10
  • Mua nốt danh sách C
  • nói chuyện với ông bà ngoại
  • in trang A4 dán tủ lạnh
Còn 2 tuần01/11Ba bài diễn tập · soạn giỏ đêm · nấu sẵn cấp đông
Còn 1 tuần08/11Chạy thử ca đêm · đọc lại mục ⚠ Ngủ an toàn
Trước ngày dọn về(chưa chốt)
  • Kê xong phòng ở nhà mình
  • đi thử đường đêm ở phòng mới
  • giữ nguyên ga, túi ngủ và thứ tự nghi thức
Chương 03

Nhịp ngày

Thời gian biểu số giờ thức theo tháng tuổi, giấc ngày, giờ lên giường, ánh sáng sáng sớm.

Con ngủ được vào buổi tối là kết quả của cả ngày trước đó. Chương này là phần "cả ngày" đó.


A · Ba tháng đầu chưa có nhịp

Đồng hồ sinh học của con bắt đầu chạy quanh 8 tới 12 tuần. Trước đó không có lịch nào áp được.

Ba việc, không có việc thứ tư
  • Ngày thì sáng và ồn, đêm thì tối và yênban ngày sinh hoạt bình thường, không rón rén khi con ngủ ngày; ban đêm không bật đèn lớn, không nói chuyện, không chơi

    Hệ quảkhác biệt giữa hai cảnh này là tín hiệu duy nhất con đọc được ở tuổi này

  • Sáng nào cũng cho con ra chỗ sáng trong giờ đầu sau khi dậykể cả khi đêm qua hỏng
  • Không đặt lịch, không đếm cữ, không tập ngủvà con dậy nhiều lần trong đêm ở tuổi này là đúng, không phải hỏng

B · Thời gian biểu số giờ thức và tổng thời lượng

TuổiThức được bao lâu giữa hai giấcSố giấc ngàyTổng giờ ngủ cả ngày đêm
0–3 tháng45–90 phútNhiều, không cần đếm14–17 giờ
4–8 tháng1,5–3 giờ3–412–16 giờ
9–18 tháng3–5 giờ2 giấc, rồi rút dần còn 111–15 giờ
18 tháng–3 tuổi5–6 giờ110–13 giờ

Bảng này là căn cứ để so, không phải lịch để chạy theo. Con nhà mình sẽ có số của riêng nó — ghi nhật ký ngủ ở chương 08 vài tuần rồi so lại. Dấu hiệu của con thắng con số trong bảng, cách đọc dấu hiệu ở mục E. Con nằm ngoài khoảng mà vẫn vui vẻ, vẫn lên cân, ban ngày vẫn tỉnh táo thì không có gì phải sửa.

Cơ sở
  • Số giờ thức giữa hai giấc là khái niệm của giới tư vấn giấc ngủ, không phải của nghiên cứu đối chứng — con số lưu hành rộng và khá thống nhất, nhưng gốc là kinh nghiệm hành nghề
  • Cột tổng giờ là khuyến nghị đồng thuận của hội đồng chuyên môn, không phải ngưỡng đo được. Khoảng bình thường thật sự còn rộng hơn
  • Phần chắc là cái nằm dưới bảng — áp lực ngủ tích theo thời gian thức là sinh lý có thật. Chỉ con số cụ thể mới là ước lượng

C · Giờ lên giường

TuổiGiờ tắt đèn
4–12 tháng19h–20h
1–3 tuổi19h–20h30
Hai luật
  • Giữ giờ dậy buổi sáng cố định, kể cả sau đêm xấugiữ giờ dậy, đừng giữ số giờ ngủ

    Hệ quảcho ngủ bù buổi sáng thì tối nay lại lệch tiếp. Bù bằng giấc ngày, không bù bằng giờ dậy

  • Con nằm mãi không ngủ thì tắt đèn muộn lại, không sớm hơnđặt xuống đúng lúc con thật buồn ngủ, rồi mỗi vài đêm kéo sớm dần lên 15 phút

    Hệ quảđây là cách ít nước mắt nhất và có bằng chứng mạnh. Chi tiết ở chương 04


D · Ánh sáng

Lúc nàoLàm gì
Giờ đầu sau khi con dậy
  • Kéo màn, mở cửa, cho con ra chỗ sáng nhất trong nhà
  • Việc quan trọng nhất cả chương — ánh sáng buổi sáng là thứ chỉnh đồng hồ sinh học của con, và nó quyết định giờ con buồn ngủ tối nay
Giờ cuối trước khi ngủHạ đèn cả nhà, không chỉ phòng con. Tắt màn hình
Ban đêm
  • Phòng tối, một đèn mờ vàng ấm đặt thấp
  • Không bật đèn trần lúc thay tã
Nắng miền Nam lên 5h30–6h15
  • Con dậy theo nắng thì đó là màn che sáng chưa đủ dày, không phải con dậy sớm
  • Chuyện dậy quá sớm ở chương 05

E · Đọc dấu hiệu con — buồn ngủ và quá mệt trông khác nhau

Buồn ngủ — đặt xuống ngayQuá mệt — đã muộn
MắtLờ đờ, chớp chậm, nhìn xaMở to, liếc nhanh, đỏ
Người và tayChậm lại, mềm ra, dụi mắt, kéo taiCựa liên tục, ưỡn người, gạt tay bố ra
TiếngYên hơn, ngáp, ọ ẹ nhẹKhóc gắt, càng dỗ càng to
Đặt xuống thìVào giấc trong 5–20 phútChống lại 30–60 phút, rồi ngủ ngắn

Lỡ để con quá mệt thì đừng ép ngủ tại chỗ — bế ra chỗ tối và yên, dỗ cho hạ xuống trước. Giấc đó sẽ ngắn và xấu, không sửa được nữa. Hôm sau đặt xuống sớm hơn 15 phút, không sớm hơn nữa.


F · Bỏ bớt cữ ngủ ngày

Con đang ngủ mấy giấc ban ngàyRút xuống cònQuanh tuổi
Nhiều giấc ngắn rải trong ngày2 giấc: một sáng, một trưa6–9 tháng
2 giấc1 giấc trưa duy nhất13–18 tháng
1 giấc trưaKhông còn giấc ngày nào3–5 tuổi, rất nhiều trẻ vẫn cần giấc trưa tới 4 tuổi
Bố không làm
  • Không cắt giấc ngày để tối con ngủ ngon hơnthường làm ngược lại: quá mệt thì khó vào giấc hơn
  • Không bỏ giấc trong tuần con đang bệnh, mọc răng, hoặc đổi nhà

    Hệ quảvới nhà mình thì tuần dọn về nhà mình là tuần không đổi gì cả


G · Một ngày mẫu

Ba mốc, cột bên phải luôn là bố. Giờ trong bảng là bản nháp — chỉnh theo con thật sau vài tuần ghi nhật ký.

Khoảng 4–8 tuần · đoạn nặng nhất, chưa có nhịp

GiờConBố
Không có giờ cố địnhBú, ngủ, thức — chu kỳ 2–3 giờ, cả ngày lẫn đêm
Giờ đầu sau khi con dậyRa chỗ sáng
Chiều tối
  • Đoạn quấy nhất trong ngày
  • Khóc đạt đỉnh quanh tuần 6 rồi giảm dần
19h · 20h30
  • Ăn cơm cùng nhà ngoại
  • lên phòng, bỏ điện thoại ra khỏi giường
21h–3hBú vài cữCa ngủ. Không bị gọi
3h–9hBú vài cữCa trực

Ở mốc này không có gì để chỉnh. Việc duy nhất là giữ cho ca ngủ của bố không bị phá, và cho con ra sáng mỗi buổi sáng.

8 tháng · hai giấc ngày, nhịp đã rõ

GiờConBố
6h30Dậy, kéo màn, ra sángĐang trong ca trực, hết ca lúc 9h
9h–10hGiấc sáng
13h–14h30Giấc trưa, giấc dài hơn
18h15Nghi thức: tắm, thay đồ, sữa, truyện
19hTắt đènĂn cơm cùng nhà ngoại ngay sau khi đặt con xong
20h30 · 21h–3hLên phòng, hạ nhịp · Ca ngủ

2 tuổi · một giấc trưa, bắt đầu chống đối giờ ngủ

GiờConBố
6h30–7hDậy, ra sáng
12h30–14h30Giấc trưa, một giấc duy nhất
19hNghi thứcĂn cơm cùng nhà
19h45–20hTắt đèn
20h30 · 21h–3hLên phòng · Ca ngủ

H · Nhịp của con và ca ngủ của bố là một hệ

Con tắt đèn lúcBố được gì
19hHai tiếng yên trước ca ngủ 21h. Ăn cơm, hạ nhịp, vào giấc đúng giờ
21h30
  • Bố vào ca ngủ muộn
  • Ca trực 3h vẫn tới đúng giờ, nên mất trắng một tiếng rưỡi
Hai dòng nối sang chương 06
  • Giữ giờ tắt đèn của con sớm là cách rẻ nhất để bảo vệ ca ngủ của bốkhông tốn gì, không cần ai giúp
  • Người khó vào giấc cần một tiếng rưỡi tới hai tiếng hạ nhịp giữa việc cuối trong ngày và lúc tắt đèn
Cơ sở
  • Mục này không đưa lời khuyên y khoa — phần làm được là sắp xếp giờ giấc trong nhà
  • Giấc bị cắt vụn hại hơn giấc ngắn nhưng liền — chỗ này chắc, và là lý do giữ ca ngủ liền một mạch
  • Con số 19h và 21h là của nhà mình, dựng quanh bữa cơm 19h ở nhà ngoại — không phải khuyến nghị chung
Chương 04

Đặt xuống & tập tự ngủ

Nghi thức đặt ngủ, rồi bảy cách xếp cạnh nhau để nhà mình chọn.

Mục này trình bày các cách để nhà mình chọn, không chọn hộ. Khác biệt dài hạn giữa các cách là nhỏ — thứ quyết định là nhà mình chịu được cách nào.

A · Điều kiện trước khi bắt đầu

Thiếu một điều thì hoãn, không tập
  • Nghi thức và đặt xuống: từ lúc mới sinhnhưng chỉ có kết quả từ 4 tháng
  • Bốn cách ở bảng D: chỉ từ 6 thángsớm hơn thì con chưa đủ nhịp để tập theo
  • Con đang khoẻbệnh, sốt, mọc răng thì hoãn
  • Hai vợ chồng cùng một cáchông bà biết trước. Một người phá là hỏng
  • Tuần tập thì mẹ trựcbố giữ nguyên ca ngủ, chọn tuần bố đỡ nhất trong tháng
  • Bố chỉ đứng dậy khi mẹ gọi đích danhkhông đứng dậy vì nghe tiếng con

B · Nghi thức đặt ngủ

寝かしつけ · nekashitsuke — chuỗi việc cố định 20–30 phút, kết thúc trong cũi. Nền của mọi cách phía dưới.

Bốn luật
  • Cùng việc, cùng thứ tự, mỗi đêmtắm · thay đồ · sữa · truyện · câu chào · tắt đèn
  • Việc cuối diễn ra trong cũikhông phải trên tay rồi mới đặt vào
  • Đèn hạ dần, không màn hìnhsuốt cả 30 phút
  • Không dài thêm khi con đòithêm một truyện hôm nay thì mai đòi hai

C · Kỹ năng nền — đặt xuống lúc buồn ngủ, chưa ngủ hẳn

Không phải phương pháp, là kỹ năng
  • Đặt xuống lúc mắt còn hé, người đã nặnglàm được thì mọi cách phía dưới đều dễ hơn
  • Chỉ làm ở một giấc trong ngàygiấc đầu tiên buổi sáng thường dễ nhất
  • Lúc đầu hỏng nhiều hơn ănhỏng một giấc thì chịu được, hỏng cả ngày thì bỏ cuộc
Vì sao đặt xuống lúc còn thức lại quan trọng
  • Cứ 45–60 phút con nổi lên một lầnmỗi lần đó con liếc xem xung quanh có gì đổi không
  • Ngủ trên tay rồi được đặt vào cũitay bố biến mất, con tỉnh hẳn và gọi
  • Chìm vào giấc khi đang nằm trong cũimọi thứ y như cũ, con trở mình rồi ngủ tiếp
  • "Ngủ đêm ngoan" không phải là không thức giấcchỉ là tự chìm lại xuống được

D · Bảy cách, xếp cạnh nhau

CáchTừ thángCon khócBằng chứng
Nghi thức ngủ cố định mỗi đêmMọi tuổiKhôngMạnh — nền của mọi cách khác
Đặt xuống lúc buồn ngủ, chưa ngủ hẳnSớmÍtVừa — kỹ năng nền
Tắt đèn muộn lại cho khớp giờ con thật sự ngủ, rồi kéo sớm dần6+Rất ítMạnh — có thử nghiệm đối chứng
Ngồi cạnh cũi, mỗi vài đêm dời ghế ra xa dần6+VừaVừa
Ra khỏi phòng, quay vào kiểm tra theo khoảng giãn dần6+CóMạnh nhất về hiệu quả
Ra khỏi phòng và không quay lại6+NhiềuHiệu quả, rất ít nhà theo nổi
Ngủ gần an toàn, đáp ứng ngay mỗi lần con gọiMọi tuổiKhôngKhông phải phương pháp — là lựa chọn sắp xếp
Cơ sở
  • Theo dõi tới 12 tháng không tìm thấy tác hại của hai cách gây khóc lên stress hay gắn bó
  • Phần lớn nghiên cứu đo bằng lời kể của bố mẹ, và khác biệt dài hạn là nhỏ
  • Nên chọn theo thứ nhà mình chịu được, không chọn theo thứ hiệu quả nhất trên giấy

E · Cách chạy được ở nhà mình — tắt đèn muộn lại, rồi kéo sớm dần

Ví dụ bằng số. Muốn con ngủ 19h, nhưng con thật sự chìm vào giấc lúc 20h15. Tuần đầu tắt đèn 20h15. Ổn ba đêm thì 20h00, rồi 19h45, 19h30, cho tới khi về 19h. Mất ba tới năm tuần.

BướcLàm gì
Tuần đầu — đẩy muộn lạiTắt đèn đúng vào giờ con thật sự ngủ, kể cả khi muộn hơn ý muốn cả tiếng
Ổn ba đêm — kéo sớm lênTắt đèn sớm hơn 15 phút. Giữ ba đêm rồi lại kéo sớm thêm
Con lại nằm lâuĐẩy muộn lại 15 phút, giữ vài đêm rồi mới thử kéo sớm lại

Chỗ phản trực giác: muốn con ngủ sớm thì việc đầu tiên lại là cho ngủ muộn hơn. Con gần như không khóc, vì chưa đêm nào bị đặt xuống lúc chưa buồn ngủ.

Muốn chạy ba cách kia thì đọc kỹ thêm trước — và tính xem lúc đó con ngủ ở phòng nào.


F · Chọn cách nào, và ngừng tập khi nào

Ba câu tự trả lời trước khi chọn
  • Nhà mình chịu được bao nhiêu tiếng khóctrả lời thật, không trả lời theo thứ nên nói
  • Tiếng khóc lúc 10 giờ đêm ở nhà ngoạicó thành chuyện không, nếu có thì loại hai cách gây khóc nhiều
  • Chọn xong thì giữ ít nhất hai tuầnđổi cách mỗi vài đêm thì không cách nào kịp có tác dụng
Ngừng tập khi nào
  • Ngừng tập là ngừng cách đang chạynghi thức, giờ giấc, ca trực và ca ngủ giữ nguyên hết
  • Con bệnh, sốt, hoặc có dấu hiệu đauquay lại bế và dỗ ngay như trước
  • Người trực mất ngủ tới ngưỡng ở chương 06ngừng cái đang tập, không đụng cách chia ca
  • Hai tuần không nhích được chút nàođổi sang cách khác, không làm gắt hơn cách cũ
  • Tập lại khi nhà yên một tuầnbắt đầu từ bước đầu, không nối tiếp chỗ dở
Chương 05

Khi con thức đêm

Khủng hoảng ngủ, ác mộng, sợ tối, và chuyện dậy lúc năm giờ sáng.

A · Ba mươi giây đầu

Kiểm trước, làm sau
  • Dưới 4 tháng thì đáp ứng ngaykhông kiểm gì cả, bế và cho bú
  • Ọ ẹ thì chờ, khóc thật thì vàođứng ngoài đếm chậm tới sáu mươi
  • Kiểm bốn thứ theo thứ tựđói · tã · nóng lạnh · có chỗ nào đau
  • Đúng ca ai thì người đó dậykhông gọi người đang trong ca ngủ
  • Giữ đèn mờ, không nói chuyệnviệc xong thì đặt lại và đi ra

B · Khủng hoảng ngủ

Bốn dòng
  • 4 tháng là thay đổi thật, không quay lạigiấc ngủ của con chuyển sang kiểu giống người lớn
  • Các đợt xấu khác thì cứ chờốm, mọc răng, hoặc vừa học kỹ năng mới
  • Thường 2 tới 6 tuần rồi tự quađừng kết luận hệ thống hỏng trong tuần đầu
  • Giữ nguyên nghi thức và giờ giấcđây đúng là lúc nếp cũ có ích nhất
Bố không làm
  • Không tạo thói quen mới để chữa vài tuần xấuhết đợt xấu thì thói quen vẫn ở lại
  • Không đổi cách tập giữa đợtchờ con qua đợt rồi tính
Cơ sở
  • Mốc 4 tháng có cơ sở sinh lý — giấc ngủ của con chia thành các giai đoạn rõ hơn, và con tỉnh giấc dễ hơn từ đó
  • Các mốc 8, 12, 18 tháng thì yếu — chủ yếu là quan sát của bố mẹ trùng với mốc phát triển, chưa có nghiên cứu chắc
  • Nên đừng chờ đợi khủng hoảng — chờ nó thì cái gì xấu cũng đổ được cho nó

C · Ác mộng và hoảng sợ ban đêm

Hai thứ này trông giống nhau nhưng xử ngược nhau. Nhìn vào giờ trong đêm là phân biệt được ngay.

Ác mộngHoảng sợ ban đêm
Lúc nào trong đêmNửa sau của đêm1–3 giờ đầu sau khi ngủ
Con có tỉnh khôngTỉnh hẳn, biết bố là aiKhông tỉnh — mắt mở, la hét, đạp, nhưng không nhận ra bố
Sáng hôm sauNhớ, kể lại đượcKhông nhớ gì cả
Bố làm gì lúc đóVào, ôm, ở lại tới khi con dịuKhông đánh thức — giữ cho con không va vào đâu, ngồi im, chờ nó qua
Sáng hôm sau bố làm gìNghe con kể nếu con muốnKhông nhắc lại — con không biết gì, nhắc chỉ làm con sợ
Phòng bằng cách nàoBớt chuyện đáng sợ trước giờ ngủCho con ngủ đủ hơn — quá mệt là thứ kích hoạt nó nhiều nhất
Tuổi hay gặpTừ 2 tuổi3–7 tuổi, có khi sớm từ 18 tháng
Đánh thức có hẹn giờ — nếu hoảng sợ lặp lại đúng giờ
  • Ghi ba đêm xem con hoảng lúc mấy giờthường rất đều, ví dụ 22h
  • Đánh thức nhẹ trước đó 20 phútchạm vai cho con cựa mình, không cần tỉnh hẳn
  • Làm mỗi đêm trong một tới hai tuầnrồi bỏ dần
  • Cách này mẹ chạy, không phải bốnó rơi đúng vào ca ngủ 21h–3h
Cơ sở
  • Hoảng sợ ban đêm xảy ra ở giai đoạn ngủ sâu nhất, nên con không tỉnh và không nhớ — đây là chỗ chắc
  • Thiếu ngủ và giờ giấc thất thường là yếu tố kích hoạt đã biết — nên cách phòng tốt nhất là cho con ngủ đủ
  • Đánh thức có hẹn giờ có nghiên cứu ủng hộ, nhưng cỡ mẫu nhỏ — đáng thử, không đáng ép

D · Sợ tối

Bố làm
  • Coi nó là thậttừ 2 tuổi trí tưởng tượng bắt đầu chạy, không phải con làm nũng
  • Đèn mờ để suốt đêmkhông bắt con chịu tối để tập gan dạ
  • Nói bố ở đâu, bằng câu giống nhau mỗi đêm"Bố ở phòng bên. Bố nghe được con."
  • Cho con một thứ của riêng nókhăn hoặc gấu nhỏ, chỉ sau 12 tháng
Bố không làm
  • Không phủ nhận, không chế giễu"Có gì đâu mà sợ" chỉ làm con giấu bố
  • Không diễn vở đuổi maxịt bình "đuổi quái vật" là xác nhận quái vật có thật
  • Không dọn sạch mọi thứ con sợkiểm tủ mỗi đêm thì việc kiểm tủ thành bắt buộc

E · Dậy quá sớm

Trước 6 giờ sáng thì tính là dậy sớm. Kiểm theo đúng thứ tự dưới, đừng nhảy cóc.

Thứ tựNguyên nhânLàm gì
1Ánh sángNắng miền Nam lên 5h30–6h15. Màn che sáng chưa đủ dày là nguyên nhân số một
2Tiếng ồnNhà bên, xe, chợ sớm. Cửa sổ và khe cửa
3Tắt đèn quá muộnCon quá mệt thì dậy sớm hơn, không muộn hơn
4Tắt đèn quá sớmCon đã đủ giấc lúc 5h. Thử đẩy muộn 15 phút một lần
5Giấc ngày lệchGiấc cuối quá gần hoặc quá xa giờ ngủ đêm
6Đã thành nếpBế con dậy lúc 5h vài hôm thì 5h thành giờ dậy
Ba việc làm khi con dậy sớm
  • Giữ đèn mờ, không mở màn, không nói chuyệnchưa tới giờ dậy thì chưa phải ban ngày
  • Từ 2 tuổi rưỡi thì dùng đèn báo giờ dậyđỏ thì chơi một mình, xanh thì gọi bố
  • Đổi một thứ mỗi lần, giữ một tuầnđổi ba thứ cùng lúc thì không biết cái nào ăn

F · Khi nào đi khám

Không còn là chuyện giấc ngủ nữa
  • Ngáy to, gần như đêm nào cũng ngáy
  • Ngừng thở, thở hổn hển, thở bằng miệng khi ngủ
  • Dậy đêm xuất hiện đột ngộtkèm sốt hoặc kèm đau
  • Ngủ đủ giờ mà ban ngày vẫn lờ đờhoặc quá hiếu động
Chương 06

Giấc ngủ của bố mẹ

Chia ca theo sức, khối ngủ lõi, luật an toàn trong đêm, và ngưỡng phải báo bác sĩ.

Mục này không đưa lời khuyên y khoa. Tiền đình, lo âu, trầm cảm là việc của bác sĩ đang theo. Chương này chỉ lo hậu cần trong nhà: ai trực giờ nào, phòng bố trí ra sao, làm gì lúc 3 giờ sáng. Bác sĩ dặn khác thì nghe bác sĩ.

A · Bốn nguyên tắc

Đọc trước, rồi mới tới các mục sau
  • Giấc ngủ của người trực đêm là điều kiện vận hànhkhông phải phần thưởng nếu còn dư giờ
  • Chia theo sức, không chia cho công bằnghai người ngủ vụn bằng nhau thì không còn ai trực được
  • Một ca liền quan trọng hơn tổng số giờngười khó vào giấc bị gọi một lần là mất cả ca
  • Mọi con số chốt lúc tỉnh, ban ngày3 giờ sáng chỉ được thi hành luật, không được sửa luật

B · Ca trực và ca ngủ

Khung giờBốMẹ
19h, rồi 20h30Ăn cơm cùng nhà · lên phòng, bỏ điện thoại ra khỏi giườngĂn cơm cùng nhà
21h tới 3hCa ngủ. Không bị gọi, không nhắn, không nhận việc gìCa trực. Lo hết mọi việc của con
3h tới 9h sángCa trực. Lo hết mọi việc của conCa ngủ. Không bị gọi
Luật của ca
  • Trong ca ngủ thì không gọi, không nhắnkể cả một câu, kể cả việc mười phút
  • Bịt tai và bịt mắt đeo sẵn từ đầu carẻ nhất, hiệu quả nhất
  • Mẹ bú trực tiếp thì ca của bố là mọi việc quanh cữ búbế dậy, thay tã, ợ hơi, đặt lại
  • Ca đổi theo tuần, không đổi theo đêmđổi mỗi đêm thì không ai vào được nhịp nào
  • Đúng ca ai thì người đó dậykhông ai dậy hộ để "cho người kia ngủ thêm chút"

C · ⚠ Luật cứng trong đêm cho người hay chóng mặt

  • Đèn mờ bật sẵn từ tối, sáng suốt đêm — không mò công tắc, không dùng đèn điện thoại
  • Ngồi dậy ở mép giường, đếm chậm tới 10 — còn thấy chao thì đếm tiếp tới 20, chưa đứng
  • Đứng lên rồi đứng yên tại chỗ, đếm tới 5 — còn chao thì ngồi lại xuống giường
  • Không bế con khi vừa đứng lên — đi tới cũi tay không, đứng vững rồi mới cúi xuống bế

Đang chóng mặt thì không bế con. Gọi người kia. Con nằm trong cũi khóc thêm hai phút là an toàn — người bế con bị ngã thì không.

Ba việc phải dừng ngay, không bàn
  • Thấy mình sắp ngủ gật khi đang bế conđặt con vào cũi trước, rồi mới tính gì khác
  • Không nhớ nổi vừa làm gì cho conđổi ca ngay đêm đó
  • Buồn ngủ khi đang lái xetấp vào, không cố về tới nhà

D · Ngưỡng đổi ca

Ba con số dưới đây là bản nháp của nhà mình, không phải y khoa. Chỉnh lại sau vài tuần chạy thật. Tới ngưỡng là đổi ngay đêm sau, không bàn lại.

Dấu hiệuNgưỡng nhápLàm gì
Mất bao lâu mới vào giấcHơn 60 phút, 3 đêm liềnĐổi ca tuần sau, và kiểm lại giờ tắt đèn của con
Ngủ được mấy giờDưới 4 giờ, 2 đêm liềnĐổi ca ngay đêm sau. Ông bà nhận một ca sáng trong tuần đó
Chóng mặt lúc đứng dậy trong đêm2 đêm liềnNgười đó không trực đêm trong tuần đó
Cách dùng ba ngưỡng này
  • Ghi vào nhật ký ngủ mỗi sáng, một phútsổ ở chương 08 tự bật cảnh báo khi chạm ba ngưỡng này
  • Đọc lại vào một ngày cố định trong tuầnkhông đánh giá từng đêm một
  • Tới ngưỡng thì thi hành, không thương lượngngười đang kiệt luôn thấy mình còn gắng được

E · Ngưỡng báo bác sĩ

Mục này không tự đặt ngưỡng nào ở đây. Mang ba câu dưới tới buổi khám gần nhất, xin bác sĩ ghi giúp con số.

Ba câu mang đi hỏi
  • Mất ngủ mấy đêm liền thì phải báo, thay vì gắng thêm?
  • Dấu hiệu nào là dấu hiệu phải gọi ngay, không chờ lịch khám?
  • Thuốc đang dùng có cần đổi giờ uống khi ca đêm đổi giờ ngủ không?

Chỗ điền câu trả lời nằm ở mục C chương 08. Gõ thẳng vào đó, sổ tự lưu, và in ra được cùng số điện thoại bác sĩ với bệnh viện gần nhất.

Ba điều nói thẳng
  • Thiếu ngủ kéo dài là chuyện phải báo, không phải chuyện gắnggắng thêm không phải một phương án
  • Người đang kiệt sức đánh giá tình trạng của chính mình kém nhấtnên con số phải nằm trên giấy từ trước
  • Không tự đổi thuốc, không tự thêm thuốc ngủkể cả loại không cần kê đơn

F · Hậu cần cho người khó vào giấc

Đây là những thứ sắp xếp được trong nhà, không phải điều trị. Bác sĩ dặn khác thì nghe bác sĩ.

Bố làm
  • Một tiếng rưỡi tới hai tiếng hạ nhịpgiữa việc cuối trong ngày và lúc tắt đèn
  • Điện thoại ra khỏi giường từ 20h30dùng đồng hồ báo thức rời
  • Giờ đi ngủ và giờ dậy giống nhau mọi ngàykể cả cuối tuần, kể cả sau đêm xấu
  • Ra chỗ sáng ngay buổi sángcùng lúc với con, một công đôi việc
  • Đổi giờ ngủ thì đổi từng bước 15 phútngười lớn cũng có đồng hồ sinh học, cũng cứng đầu
Bố không làm
  • Nằm trên giường cố ngủ quá 20 phútdậy, ra chỗ khác, đèn mờ, quay lại khi buồn ngủ
  • Nhìn đồng hồ trong đêmbiết mấy giờ chỉ làm khó ngủ thêm
  • Cà phê sau trưa, rượu bia buổi tốirượu dễ vào giấc nhưng vỡ giấc nửa sau đêm
  • Ngủ bù buổi sáng sau đêm xấubù bằng giấc trưa ngắn, không bù bằng giờ dậy
Cơ sở
  • Giấc bị cắt vụn hại hơn giấc ngắn nhưng liền — bằng chứng thực nghiệm khá chắc
  • Thiếu ngủ và lo âu, trầm cảm đi hai chiều — thiếu ngủ làm nặng thêm, và ngược lại
  • Mục F là vệ sinh giấc ngủ thông thường — giúp được, nhưng không thay điều trị
  • Ai ngủ ca nào là lựa chọn của gia đình — không có nghiên cứu nào nói cách chia này hơn cách kia

G · Khi cả hai cùng kiệt

Bốn phương án, dùng theo thứ tự
  • Ông bà nhận một ca sáng5h tới 9h, hai ba buổi một tuần, hẹn trước chứ không nhờ đột xuất
  • Một đêm nghỉ hẳn cho một ngườingười kia trực trọn đêm, đổi lại đêm khác
  • Cắt hết việc không bắt buộc trong tuần đókhách, việc nhà lớn, đi chơi xa
  • Tới ngưỡng ở mục D và E thì thi hànhkhông chờ xem tuần sau có đỡ không
Hai dòng cho người đang trực
  • Ba tháng đầu con dậy nhiều lần là đúngchia ca là để chịu được nó, không phải để chấm dứt nó
  • Không so với nhà khác, không so với mạngkhoảng bình thường rất rộng
Chương 07

31 kịch bản

Mở lúc đang bí. Lọc theo tuổi và theo nhóm, hoặc gõ vào ô tìm kiếm.

0–3 tháng

Trong đêm

A1Con ngủ được 45 phút rồi dậy, lặp lại cả đêm0–3 tháng

Làm ngay: Cho bú, thay tã nếu cần, đặt lại. Giữ đèn mờ, không nói chuyện.

Đừng làm: Đừng tìm cách sửa. Ở tuổi này không có gì để sửa.

Vì saoMột chu kỳ ngủ của trẻ sơ sinh dài khoảng 45–60 phút. Dậy giữa các chu kỳ là đúng, không phải hỏng.
A2Con chỉ ngủ lại khi được bế đi rong0–3 tháng

Làm ngay: Cứ bế. Dưới 4 tháng thì đây không phải thói xấu.

Đừng làm: Đừng bỏ mặc cho con khóc để "khỏi quen hơi".

Vì saoTrụ 3 ở chương 01 chỉ bắt đầu từ khoảng 4 tháng. Trước đó đáp ứng nhanh không làm con bám hơn.

Giấc ngày

A3Con chỉ ngủ ngày khi được bế trên tay0–3 tháng

Làm ngay: Mỗi ngày thử đặt xuống ở đúng một giấc — giấc đầu buổi sáng thường dễ nhất. Các giấc còn lại cứ bế.

Đừng làm: Đừng thử ở cả năm giấc. Hỏng hết thì cả nhà bỏ cuộc trong ba ngày.

Vì saoĐặt xuống lúc còn thức là kỹ năng, không phải phương pháp. Làm một giấc là đủ để con bắt đầu quen.

Ông bà

A4Ông bà cho con ngủ võng khi bố không có nhà0–3 tháng

Làm ngay: Nói lại một lần, ngắn, bằng lý do y tế: "Bác sĩ dặn cháu ngủ phải nằm mặt phẳng cứng." In trang ⚠ dán tường.

Đừng làm: Đừng tranh luận, đừng đưa nghiên cứu ra. Và đừng nhượng bộ chỗ này.

Vì saoĐây là một trong ba việc an toàn không thương lượng. Ở võng, đầu con gập về trước và đường thở bị chặn.
A5Ông bà bảo cứ bế cho ngủ, để nó khóc là ác0–3 tháng

Làm ngay: Đồng ý. Ở tuổi này ông bà đúng.

Đừng làm: Đừng giải thích kế hoạch tập ngủ của bốn tháng sau.

Vì saoDưới 4 tháng nhà mình cũng bế và đáp ứng ngay. Không có bất đồng nào để giải quyết lúc này.

4–12 tháng

Trước giờ ngủ

B1Con khóc ngay khi bố vừa bước ra khỏi phòng4–12 tháng

Làm ngay: Chọn một cách ở chương 04 rồi giữ nguyên ít nhất hai tuần.

Đừng làm: Đừng đứng ngoài cửa nghe rồi vào lại. Vào thì vào hẳn, ra thì ra hẳn.

Vì saoRa vào ngẫu nhiên là kiểu dạy con kiên trì gọi lâu nhất.

Trong đêm

B2Con dậy lúc 2 giờ sáng, tỉnh hẳn, chơi một mình cả tiếng4–12 tháng

Làm ngay: Giữ đèn mờ, không nói chuyện, không bế ra khỏi cũi. Nằm im gần đó.

Đừng làm: Đừng bật đèn, đừng cho ăn, đừng coi đó là giờ chơi.

Vì saoChơi lúc 2 giờ sáng một lần là vui; ba đêm liền là thành giờ sinh hoạt mới.
B3Con dậy đúng một giờ cố định mỗi đêm4–12 tháng

Làm ngay: Ghi ba đêm xem có đúng giờ thật không. Nếu rơi vào 1–3 giờ đầu sau khi ngủ và con la hét mà không nhận ra bố thì đọc mục C · hoảng sợ ban đêm, chương 05.

Đừng làm: Đừng đánh thức con dậy hẳn.

Vì saoDậy đúng giờ thường là thói quen hoặc là hoảng sợ ban đêm — hai thứ xử khác nhau hoàn toàn.
B4Con đòi bú đêm khi đã qua tuổi cần bú đêm4–12 tháng

Làm ngay: Hỏi bác sĩ trước xem con đã đủ cân để bỏ cữ đêm chưa. Được rồi thì giảm dần từng chút mỗi vài đêm.

Đừng làm: Đừng cắt đột ngột, và đừng tự quyết mà chưa hỏi.

Vì saoCữ đêm là chuyện dinh dưỡng trước khi là chuyện giấc ngủ. Mục này không thay bác sĩ.

Giấc ngày

B5Con chỉ ngủ 30 phút mỗi giấc ngày4–12 tháng

Làm ngay: Kiểm số giờ thức trước giấc đó theo bảng chương 03. Thức quá dài hoặc quá ngắn đều cho giấc ngắn.

Đừng làm: Đừng vào ngay khi con ọ ẹ. Đếm chậm tới sáu mươi trước.

Vì saoGiấc ngắn thường là con nổi lên giữa hai chu kỳ và chưa tự chìm xuống lại được.
B6Con bắt đầu bỏ một giấc, chưa biết bỏ giấc nào4–12 tháng

Làm ngay: Xem con nằm chơi không ngủ ở giấc nào, lặp lại nhiều ngày liền. Bỏ đúng giấc đó.

Đừng làm: Đừng bỏ dứt khoát trong một ngày. Vài tuần đầu cứ để hôm có hôm không.

Vì saoBỏ nhầm giấc thì con quá mệt buổi chiều và giờ đi ngủ tối bị đẩy muộn ra.

Dậy sớm

B7Con dậy lúc 5 giờ sáng, không ngủ lại4–12 tháng

Làm ngay: Kiểm theo đúng thứ tự sáu nguyên nhân ở mục E chương 05. Đổi một thứ, giữ một tuần rồi mới đánh giá.

Đừng làm: Đừng bế con dậy. Giữ đèn mờ, không mở màn, không nói chuyện.

Vì saoBế con dậy lúc 5 giờ vài hôm thì 5 giờ thành giờ dậy.
B8Con dậy theo nắng, ngày nào cũng vậy4–12 tháng

Làm ngay: Che sáng dày hơn. Kiểm khe hở mép rèm và khe dưới cửa.

Đừng làm: Đừng đổi giờ đi ngủ trước khi đã chặn hết ánh sáng.

Vì saoNắng miền Nam lên 5h30–6h15. Đây là nguyên nhân số một, và là nguyên nhân rẻ nhất để sửa.

1–3 tuổi

Trước giờ ngủ

C1Tới giờ tắt đèn con vẫn đang chơi, không chịu dừng1–3 tuổi

Làm ngay: Báo trước năm phút, rồi tới giờ thì dọn, giọng đều. "Còn năm phút nữa mình cất đồ chơi."

Đừng làm: Đừng thương lượng thêm giờ, đừng đếm một hai ba.

Vì saoGiới hạn nằm ở đồng hồ thì con không phải thắng thua với bố.
C2Con đòi thêm một truyện, rồi thêm một truyện nữa1–3 tuổi

Làm ngay: Nói số truyện trước khi bắt đầu, rồi giữ đúng số đó. "Tối nay hai truyện."

Đừng làm: Đừng thêm truyện vì con đang ngoan, cũng đừng bớt vì con đang hư.

Vì saoNghi thức dài thêm một lần thì lần sau con đòi đúng độ dài mới.
C3Con ra khỏi giường, đi ra phòng khách1–3 tuổi

Làm ngay: Dắt về giường, không nói thêm câu nào ngoài "Con về giường." Lặp lại y hệt bao nhiêu lần cũng được.

Đừng làm: Đừng giải thích, đừng mắng, đừng ôm dỗ lâu.

Vì saoMỗi câu nói thêm là một phần thưởng cho việc ra khỏi giường.
C4Con chỉ chịu ngủ khi có bố nằm cạnh1–3 tuổi

Làm ngay: Đổi sang ngồi ghế cạnh giường, rồi mỗi ba bốn đêm dời ghế ra xa một bước.

Đừng làm: Đừng bỏ đột ngột trong một đêm.

Vì saoRút từng bước thì con không phải học lại từ đầu, và bố không phải chịu ba đêm khóc liền.

Trong đêm

C5Con khóc thét, mắt mở nhưng không nhận ra bố1–3 tuổi

Làm ngay: Ngồi im, giữ cho con không va vào đâu, chờ nó qua. Sáng hôm sau không nhắc lại.

Đừng làm: Đừng đánh thức con. Đừng bật đèn lớn, đừng lay gọi.

Vì saoĐây là hoảng sợ ban đêm, xảy ra ở giai đoạn ngủ sâu. Con không tỉnh và sáng ra không nhớ gì.
C6Con gặp ác mộng, tỉnh hẳn và sợ1–3 tuổi

Làm ngay: Vào, ôm, ở lại tới khi con dịu. Bật đèn mờ. Sáng hôm sau nghe con kể nếu con muốn.

Đừng làm: Đừng bảo "có gì đâu mà sợ".

Vì saoÁc mộng ở nửa sau của đêm, con tỉnh hẳn và nhớ được. Cách xử ngược hẳn với hoảng sợ ban đêm.
C7Con đòi sang giường bố mẹ giữa đêm1–3 tuổi

Làm ngay: Chốt một luật lúc ban ngày rồi giữ nguyên mọi đêm. Dắt về giường, không nói thêm.

Đừng làm: Đừng đổi luật lúc 3 giờ sáng — cho sang một đêm vì quá mệt thì mai con đòi tiếp.

Vì saoLúc 3 giờ sáng, người mệt nhất trong nhà đang là người ra quyết định.
C8Con sợ tối, không chịu cho tắt đèn1–3 tuổi

Làm ngay: Để đèn mờ suốt đêm. Nói bố ở đâu bằng câu giống nhau mỗi đêm: "Bố ở phòng bên. Bố nghe được con."

Đừng làm: Đừng diễn vở đuổi ma hay xịt bình "đuổi quái vật".

Vì saoĐuổi quái vật là xác nhận quái vật có thật. Còn phủ nhận nỗi sợ thì con chỉ giấu bố.

Giấc ngày

C9Con bỏ giấc trưa rồi tối gắt không chịu nổi1–3 tuổi

Làm ngay: Cho đi ngủ tối sớm hơn 30–45 phút trong những ngày không có giấc trưa.

Đừng làm: Đừng ép con ngủ trưa lại bằng cách bắt nằm im trên giường.

Vì saoRất nhiều trẻ vẫn cần giấc trưa tới 4 tuổi, nhưng giai đoạn chuyển thì hôm có hôm không. Bù bằng giờ đi ngủ tối.

Mọi tuổi

Bố mẹ

D1Bố vừa đứng dậy thì chóng mặt, con đang khócMọi tuổi

Làm ngay: Ngồi lại xuống giường. Gọi mẹ.

Đừng làm: Không bế con lên trong lúc còn chao.

Vì saoCon nằm trong cũi khóc thêm hai phút là an toàn. Người bế con bị ngã thì không.
D2Bố nằm cả tiếng không vào giấc được trong ca ngủ của mìnhMọi tuổi

Làm ngay: Quá 20 phút thì dậy, ra chỗ khác, đèn mờ, không điện thoại. Quay lại giường khi thấy buồn ngủ.

Đừng làm: Đừng nằm cố. Đừng nhìn đồng hồ.

Vì saoNằm cố biến giường thành chỗ lo lắng. Ba đêm như vậy liên tiếp là tới ngưỡng đổi ca ở chương 06.
D3Ba đêm liền bố ngủ dưới 4 giờMọi tuổi

Làm ngay: Đổi ca ngay đêm sau. Nhờ ông bà nhận một ca sáng trong tuần đó.

Đừng làm: Đừng chờ xem tuần sau có đỡ không.

Vì saoTới ngưỡng thì thi hành, không thương lượng. Người đang kiệt luôn thấy mình còn gắng được.
D4Bố thấy mình sắp quát con lúc 3 giờ sángMọi tuổi

Làm ngay: Đặt con xuống cũi. Ra khỏi phòng, đứng một phút. Rồi gọi mẹ.

Đừng làm: Đừng ở lại cố dỗ tiếp.

Vì saoNgười đang kiệt sức bên một đứa trẻ đang khóc là tình huống nguy hiểm thật. Ra ngoài một phút luôn an toàn hơn ở lại.

Đổi chỗ

D5Ngày dọn từ nhà ngoại về nhà mìnhMọi tuổi

Làm ngay: Mang nguyên ga, túi ngủ, thứ tự các việc trước khi ngủ, và giờ giấc. Kê phòng mới xong trước ngày dọn.

Đừng làm: Đừng đổi thêm bất cứ thứ gì trong tuần đó — không tập ngủ, không bỏ giấc, không đổi cũi.

Vì saoNếp là thứ di chuyển được, phòng thì không. Đổi hai thứ cùng lúc thì không biết cái nào gây ra chuyện.
D6Mất điện giữa đêm, phòng nóng lênMọi tuổi

Làm ngay: Mở hé cửa cho thông gió, cởi bớt một lớp, bật quạt tích điện. Sờ gáy con để kiểm.

Đừng làm: Đừng đắp thêm gì, đừng đóng kín phòng.

Vì saoQuá nóng là một yếu tố nguy cơ đã xác định. Hạ nhiệt cho con trước, tính chuyện ngủ sau.

Ốm

D7Con sốt trong đêmMọi tuổi

Làm ngay: Đo nhiệt độ. Dưới 3 tháng mà sốt thì gọi bác sĩ ngay, bất kể bao nhiêu độ.

Đừng làm: Đừng ủ ấm thêm. Đừng tập ngủ trong những đêm này.

Vì saoSốt ở trẻ dưới 3 tháng là dấu hiệu phải khám ngay, không chờ sáng.
D8Con ngáy to mỗi đêmMọi tuổi

Làm ngay: Ghi lại vài đêm, quay một đoạn ngắn, rồi mang đi khám.

Đừng làm: Đừng coi là con ngủ say.

Vì saoNgáy đều đặn, thở bằng miệng, hoặc có lúc ngừng thở là dấu hiệu cần bác sĩ xem, không còn là chuyện giấc ngủ.
D9Con mọc răng, ngạt mũi, hoặc vừa đi tiêm vềMọi tuổi

Làm ngay: Quay lại bế và dỗ ngay như trước. Giữ nguyên nghi thức và giờ giấc.

Đừng làm: Đừng tập ngủ, đừng bỏ giấc, đừng kết luận hệ thống hỏng.

Vì saoVài đêm xấu vì một lý do rõ ràng thì chờ nó qua. Đổi hệ thống lúc này là xoá phần đã làm được.
Chương 08

Công cụ & sổ

Nhật ký ngủ, bảng chia ca, một trang Do & Don't. Chương cuối.

Chương cuối. Điền, đánh dấu, in ra. Mọi thứ nhập ở đây nằm trong trình duyệt của máy này, không gửi đi đâu.

A · Nhật ký ngủ

B · Bảng chia ca

C · Ba câu hỏi cho bác sĩ

D · Danh sách kiểm trước ngày dự sinh


E · Trang A4 cho ông bà — in ra, dán tủ lạnh

Ba việc an toàn, không thương lượng

  • Cháu nằm ngửa — mọi giấc, kể cả giấc ngày
  • Cháu nằm mặt phẳng cứng — không gối, chăn, thú bông, quây chặn
  • Không cho cháu ngủ võng, nôi điện, ghế rung — võng lúc cháu thức, có người canh thì được
Ban đêm nhà này chia ca
  • Trong ca của ai thì người kia ngủ, không gọithấy tụi con không ra thì là đang đúng ca
  • Bố cháu bị tiền đìnhđêm phải ngồi dậy từ từ, đếm tới 10 rồi mới đứng
  • Đang chóng mặt thì bố cháu không bế congọi mẹ cháu, không sao cả
Giờ giấc
  • Cháu tắt đèn lúc 19hsau giờ đó nhà mình nói nhỏ, không bật đèn lớn trong phòng cháu
  • Cháu đang ngủ thì không bế dậycháu dậy rồi con bồng ra
  • Ghé chơi thì tầm 9–11 giờ sáng là cháu tỉnhchiều là giờ cháu ngủ

F · Một trang Do & Don't

Rút gọn cả tám chương xuống một mặt giấy. Bảy dòng mỗi bên, in một mặt, dán tủ lạnh.

Luôn làm
  • Đặt con nằm ngửamặt phẳng cứng, chỗ ngủ trống, mọi giấc
  • Buổi sáng: giờ dậy cố định, ra chỗ sáng ngaykể cả sau đêm xấu
  • Chạy cùng một nghi thức mỗi đêmcùng việc, cùng thứ tự
  • Đặt con xuống lúc buồn ngủ, chưa ngủ hẳnđể con chìm vào giấc trong cũi
  • Ngồi dậy đếm tới 10, đứng đếm tới 5rồi mới đi tới cũi
  • Giữ ca ngủ liền một mạchcho người khó vào giấc
  • Báo bác sĩ khi chạm ngưỡngngưỡng ghi ở mục C trang này
Không bao giờ
  • Cho con ngủ võng, nôi điện, ghế rung, xe đẩy ngả
  • Ngủ quên cùng con trên sofa hoặc ghế bành
  • Để đồ trong cũi, hoặc để con quá nóngkhông chăn, gối, thú bông trước 12 tháng · không trùm đầu · hơn người lớn đúng một lớp
  • Dùng giường hoặc giấc ngủ làm hình phạthoặc doạ để con ngủ
  • Đổi luật giữa đêm3 giờ sáng chỉ thi hành, không sửa
  • Bế con khi vừa đứng lên trong đêm
  • Gắng thêm nhiều đêm liền mà không nói với ai

Ba câu đọc lại khi mọi thứ đang hỏng. Con dậy nhiều lần trong đêm ở tuổi nhỏ là đúng, không phải hỏng. Khoảng bình thường rất rộng — đừng so với nhà khác. Và hôm nào hỏng thì hôm sau làm lại đúng như cũ, đừng đổi cách.